Türkiye topraklarının yüzde 93'ünün, nüfusunun ve sanayi kuruluşlarının yüzde 98'inin deprem bölgeleri içinde yer aldığı, barajların yüzde 95'inin tehlikeli deprem hatları üzerinde bulunduğu, enerji santrallerinin de 419'unun birinci derece deprem bölgesi kuşağında yer aldığı bildirildi.TMMOB Makine Mühendisleri Odası (MMO) tarafından hazırlanan "Türkiye'de Deprem Gerçeği Raporuna" göre, en etkin deprem kuşaklarından biri olan Akdeniz-Alp-Himalaya kuşağında yer alan Türkiye topraklarının yüzde 93'ü deprem bölgeleri içerisinde yer alıyor. Öyle ki Türkiye'de yalnızca son 5 yılda irili ufaklı 37 bin 48, 2008 yılı içinde de 7 bin 84 deprem yaşandı.
Yeryüzünde 600 milyon insanın deprem açısından riskli bölgelerde yaşadığı tahmin edilirken, Türkiye nüfusunun yüzde 98'i deprem tehdidi altında yaşıyor. Sanayi kuruluşlarının yüzde 98'i deprem bölgelerinde ve yüzde 73'ü aktif fay zonları içinde yer alıyor. Aynı şekilde barajların yüzde 95'i de bu tehlikeli zonlar üzerinde bulunuyor.
Bugün Türkiye'de bulunan toplam 1001 enerji santralinin de 419'u (yüzde 41'i) birinci derece deprem bölgesinde yer alıyor.
Rapora göre, 1900'den bugüne dek yaşanan toplam 180 büyük deprem içindeki ağır hasarlı bina ve can kaybı verileri bulunan 155 depremde 92 bin 463 kişi hayatını kaybetti, 554 bin 365 bina ağır hasar gördü.
Bu depremler içinde gerek can kaybı açısından, gereksi ağır hasarlı bina açısından en büyük iki deprem 1939 Erzincan depremi ile 1999 Gölcük merkezli Marmara depremi oldu. Erzincan depreminde 116 bin 720 bina ağır hasar gördü ve 32 bin 962 kişi yaşamını kaybetti. 1999 Marmara depreminde ise 112 bin 724'ü yıkık ve ağır hasarlı olmak üzere toplam 376 bin 479 konut ve iş yeri hasar gördü ve resmi rakamlara göre 17 bin 480 kişi öldü. Marmara depreminde resmi olmayan rakamlara göre ise 50 bine yakın kişi öldü ve 100 bine yakın kişi yaralandı.
Açılan davalar sonuçsuz kaldı
Rapora göre, Marmara depreminden sonra inşaat hatalarından dolayı çöken binalarda oluşan ölüm ve yaralanmalara sebebiyet vermekten dolayı binaların müteahhitlerine yaklaşık 2 bin 100 dava açıldı.
Bu davaların bin 800'ü Şartlı Salıverme Yasası ve hukuki boşluklardan dolayı cezasız kaldı. 300 davalının 110'una ceza verilse de çoğu ertelendi, kalan davalar ise 16 Şubat 2007 tarihinde 7,5 yıllık zaman aşımı süresini doldurarak düştü.
Yargıya intikal eden olay sayısı, toplam hasarlı bina sayısının çok altında olduğu, davalardan cezai hükümlü sonuçlananların oranının da çok düşük olduğu dikkat çekti. Raporda, bunun en önemli nedenleri arasında mahkemeler ve bilirkişilerin ihtisaslaşmamış olması ya da sorumluluk isnat eden kişilerin somut olarak tanımlanamamasından kaynaklandığı belirtildi.
Marmara depreminin ekonomik maliyeti
Marmara depremi gerek nüfus yoğunluğu gerekse üretim hareketlilikleri bakımından Türkiye'nin çok önemli bir hattında etkili oldu. Deprem içinde yer alan Yalova, Kocaeli, Sakarya, İstanbul, Düzce, Bolu, Bursa ve Eskişehir illeri Türkiye nüfusunun yüzde 23'ünü kapsadı.
Marmara depreminin toplam ekonomik maliyeti TÜSİAD'a göre 17 milyar dolar, DPT'ye göre 15-19 milyar dolar, Dünya Bankası'na göre de 12-17 milyar dolar arasında hesaplandı. Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya oranla zarar ise TÜSİAD'a göre GSYİH'nin yüzde 9'u, DPT'ye göre yüzde 8-10'u, Dünya Bankası'na göre de yüzde 6,3-9'u oranında oldu.
Büyük çaplı bir Marmara depremi olursa
Rapora göre, kamu ekonomisine kaynak sağlayan her 100 YTL'den 53,7 YTL'si sanayinin kalbinin attığı İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Sakarya'dan karşılanıyor.
Dış Ticaret Müsteşarlığı verilerine göre bu 4 ilin ihracatı 2006 yılı verilerine göre 53 milyar 174 milyon doları buluyor. Bu rakam aynı zamanda Türkiye'nin toplam ihracatının da yüzde 72,3'üne denk geliyor. Sadece bu veriler bile Marmara denizinde olası en az 7 büyüklüğünde bir deprem olursa ekonomik kaybın çok yüksek olacağını gösteriyor.
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü raporlarına göre olası büyük bir depremde İstanbul'da toplam 35-40 bin binanın tamamen, 70 bin binanın ağır, 200 bin binanın da orta derecede hasar göreceği öngörülüyor. Bu kapsamda, sadece İstanbul'da kayıpların 11 milyar dolarlık kısmının yalnızca bina hasarlarına bağlı olacağı tahmin ediliyor.
Yapı denetiminin durumu
Rapora göre, 1999 Marmara depremi sonrasındaki "yapı denetimi düzenlemelerinde" denetimsiz yapılaşmayı teşvik eden, kamusal denetim alanını ticarileştirerek özelleştiren, katılımcılığı reddeden, meslek odalarının önerilerine kapılarını kapatan bir anlayış tercih edildi.
Raporda konuyla ilgili şu görüşlere yer verildi:
"Depremle ilgili en önemli yasal düzenlemelerden biri olan 4708 sayılı Yapı Denetim Yasası'nda ciddi eksik ve yanlışlar bulunmaktadır. Yasada yapı denetimi tam anlamıyla bir piyasa faaliyeti olarak görülmüş ve kamusal denetim dışlanmıştır. Bu anlayışın en önemli göstergesi, yasanın milli gelirden en yüksek payı alan 19 ili kapsama alması olmuştur. Bu iller toplam milli gelirin yüzde 67'sini elde etmektedir. Geriye kalan ve Türkiye Deprem Haritasına göre 55'i birinci dereceden deprem bölgesi içinde yer alan diğer 62 ilin yasa kapsamı dışında tutulması, yapı denetimine ne denli ticari yaklaşıldığını göstermektedir."
MMO'nun önerileri
MMO raporunda deprem sorununa kalıcı önlemler için şu önerilerde bulundu:
"-Mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı hizmetleri yoluyla bilim ve tekniğin toplum yararına sunumu ve sosyal devletin planlı, dengeli kalkınma gibi unutulmuş araçları deprem, kent ve güvenli yapılaşma da ilave olarak devreye sokulmalı.
-Ulusal Deprem Stratejisi ve Türkiye Deprem Master Planı hazırlanmalıdır.
-İmar, yapı, dönüşüm alanları, yapı denetim ve afet yasaları TMMOB ve bağlı odalar, üniversiteler ve ilgili kesimlerin katımıyla yeniden düzenlenmelidir.
-Yapı denetiminde planlama, tasarım, üretim, denetim süreçlerinin yeniden düzenlenmesine ve meslek odalarının sürece daha etkin katılımını sağlayacak yeni bir tasarım, üretim ve denetim süreci modeline ihtiyaç vardır. Bu kapsamda, ticarileşmeyi esas alan Yapı Denetimi Yasası özel olarak iptal edilmeli ve yeni bir yasa çıkarılmalıdır.
-Bina ve doğa eki mekanik tesisatının tasarım, üretim ve bakımında üretenler ve denetleyenler TMMOB MMO tarafından belgelendirilmiş konunun uzmanı mühendisler olmalıdır.
-Deprem ve yapı denetimiyle ilgili davalarda mahkemeler ilgili odalarla kurumsal ilişki geliştirmeli, bilirkişilik sistemi gözden geçirilmelidir.
-Deprem bölgelerinde bulunan LPG depolama ve dolum tesisleri gibi tüm endüstriyel tesislerin risk analizlerinin yapılması sağlanmalıdır.
-Sağlık, su, yağmur suyu, atık su, sıcak su, kızgın yağ, ısıtma, soğutma, asansör, doğal gaz, LPG, sanayi gazı, yakıt, yangın, elektrik, yalıtım...vs tüm tesisat uygulamaları deprem, acil ve afet durumları açısından incelenmeli ve odaların eğitim, belgelendirme, denetim süreçlerine tabi kılınmalıdır.
-Deprem mühendisliği ile ilgili lisans programı önerilerinin tartışmaya açılması sağlanmalıdır."
Türkiye Yarın sulu kar bekleniyor
İstanbul, bugün ve yarın şiddetli yağışın etkisi altına girecek. Kentte
yarın karla karışık yağmur, sulu kar bekleniyor. Şiddetli lodos
nedeniyle İDO'nun bazı deniz otobüsü... + Devamı
TürkiyeGenelkurmay'dan hala ses yok!Genelkurmay 2. Başkanı Org. Hasan Iğsız'ın devletin
teröristlere karşı kullanılması için milyonlarca dolar vererek aldığı
helikopterle Türkiye'nin nadide güzellikteki... + Devamı
TürkiyeDiyarbakır'dan kara haberDiyarbakır Lice ilçesi Kayacık Jandarma
karakoluna sızmaya çalışan teröristlerle asker arasında çatışma çıktı.
Kara haber tez geldi. + Devamı
SağlıkKalbi olmadan 118 gün yaşadıDile kolay 118 gün kalbi olmadan yaşadı., O günler geçmek bilmedi. Kaderi makinenin insafına bağlıydı çünkü. + Devamı
EkonomiBenzine 4. indirim geldi Son 10 gün içinde benzinde dördüncü indirim yapıldı. Benzin fiyatları 2006 yılı rakamlarına döndü. İşte yeni fiyatlar; + Devamı
Türkiye İstanbul'da yağış can aldı: 2 ölü, 3 yaralı İstanbul'da gece boyu aralıklarla etkili
olan yağış kazaları da beraberinde getirdi. Eyüp, Avcılar ve Bağcılar
ilçelerinde meydana gelen trafik kazalarında 2 kişi öldü,... + Devamı
Ekonomi Dolar 1.73'e fırladı Merkez Bankası'nın sürpriz faiz indirimi
ve ABD borsalarındaki çöküş doları yeniden 1.70'in üzerine çıkardı.
İstanbul serbest piyasada dolar 1.7350 YTL, euro... + Devamı
TürkiyeCHP, Lozan'ın imzalandığı masaya talip CHP, Türk ulusunun Kurtuluş Savaşı'ndaki
başarısı ve tam bağımsızlığının kanıtı olarak nitelendirilen Lozan
Barış Antlaşması'nın imzalandığı tarihi masaya talip oldu. + Devamı
Ekonomi"Kriz söz konusu değil" Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, dünya
genelinde yaşanan ekonomik krizle ilgili olarak, "Ülkemizde, şu anda
böyle anlatıldığı şekilde bir kriz söz konusu değildir, ama... + Devamı
TürkiyeErgenekoncular birbirine girdiErgenekoncular'ın kaldığı Silivri Cezaevi'ndeki koğuşlarda
kavga çıktı. "Sizin yüzünüzden buradayım" kavgası ortalığı birbirine
kattı... + Devamı
DünyaObama Cumhurbaşkanı Gül'ü aradı ABD Başkanlığı'na seçilen Barack Obama,
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ü telefonla arayarak, seçilmesinden dolayı
kendisine Gül'ün ilettiği kutlamaya... + Devamı
Türkiye Sağanak yağış kaza getirdi: 3 yaralı TEM otoyolu Mahmutbey viyadüğünde yağışın
kayganlaştırdığı yolda direksiyon hakimiyetini kaybeden TIR önünde
seyreden kamyona çarptı. Çarpmanın etkisiyle... + Devamı
TürkiyeKKTC 25 yaşında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin
kuruluşunun 25'inci yıldönümü kutlamalarında konuşan KKTC Cumhurbaşkanı
Mehmet Ali Talat, "Kıbrıslı Türkler, kendi devletlerini... + Devamı
Son Haberlerİşte İstanbul için son anket sonuçları'Adaylar belli olmaksızın İstanbul
seçmeni yerel seçimde kime oy vermek istiyor?' SONAR'ın Habercem ve Cem
TV için yaptırdığı anketin sonucu... + Devamı
SağlıkGörme özürlülere özel programGörme özürlülerin daha rahat okuyabilme ve görebilmelerine imkan sağlayan ekran büyütme yazılımı zoomtext, dünyada en çok kullanılan ve tercih edilen... + Devamı
TMMOB Makine Mühendisleri Odası (MMO) tarafından hazırlanan "Türkiye'de Deprem Gerçeği Raporuna" göre, en etkin deprem kuşaklarından biri olan Akdeniz-Alp-Himalaya kuşağında yer alan Türkiye topraklarının yüzde 93'ü deprem bölgeleri içerisinde yer alıyor. Öyle ki Türkiye'de yalnızca son 5 yılda irili ufaklı 37 bin 48, 2008 yılı içinde de 7 bin 84 deprem yaşandı.
.jpg)
