Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), uluslararası mali koşullardaki kötüleşme ve siyasi koşullardaki belirsizliklerin Türkiye'nin risk priminin yükselmesine neden olduğunu belirtti.
OECD'nin "2008 Ekonomik Görünüm İlk Yarı Raporu"nun Türkiye ile ilgili bölümünde, ülkenin büyüme stratejisini son 20 yılda başarılı bir şekilde değiştirerek, açık ve rekabetçi piyasalara dayalı bir strateji benimsediği vurgulandı.
Türkiye'de 2001 krizinin ardından köklü mali parasal ve kurumsal reform paketleri uygulandığı, uygun uluslararası koşullar ve AB ile müzakerelerin başlamasının verdiği destekle, 2001 ve 2007 yılları arasında ortalama yüzde 7 büyüme oranı sağlandığı, sanayi ve hizmetlerde istihdamın arttığı, enflasyonun da düştüğü hatırlatıldı.
6 yıl süren bu güçlü büyümeye rağmen Türkiye'nin hala OECD ülkeleri içinde en düşük gelire sahip ülkelerden birisi olduğuna işaret edilerek, 2007'nin son çeyreğinde büyüme oranının yüzde 3,4 ve geçen yılın tamamında yüzde 4,5 olduğu, istihdam yaratma kapasitesinin azaldığı ve işsizliğin arttığı ifade edildi.
2008'in ilk çeyreğinde ise risk priminin arttığı, döviz kurunun kötüleştiği belirtilerek, "uluslararası mali koşullardaki kötüleşme ve siyasi koşullardaki belirsizlikler Türkiye'nin risk primindeki bu önemli yükselişlere katkıda bulundu. Faiz oranları diğer gelişmekte olan ülkelerden daha fazla arttı" denildi.
Enflasyon yükseliyor, işsizlik artıyor"
Rapora göre, enflasyonun bu yıl yüzde 9,6'ya yükselmesi, gelecek yıl ise yüzde 7,5'e gerilemesi bekleniyor. İşsizlik oranının ise bu yıl yüzde 10,2 gelecek yıl da yüzde 10,5'e çıkacağı tahmin ediliyor.
Cari işlemler dengesi 2008'de yüzde -5,4 ve 2009'da da yüzde -5,3 olarak öngörülüyor. Rapora göre, gelişmekte olan ülkeler için cari işlemler açığının gayrısafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 3'ünden az olması gerekiyor.
Türkiye'de ise bu oran 2006'da yüzde 6,1, 2007'de yüzde 5,8 olarak hesaplandı. Yine gelişmekte olan ülkeler için konsolide kamu borcunun GSYH'ya oranı yüzde 50'den az olmalı.
Türkiye'nin kamu borç stoğu GSYH'nin yüzde 40'ı, net kamu borç stoğu ise GSYH'nin yüzde 30'u düzeyinde bulunuyor. Türkiye'nin iyi gözüktüğü diğer bir başlık da dış borç büyümesi.
Rapora göre, dış borç oranı gelişmekte olan ülkeler için GSYH'nin yüzde 50'sinden az olmalı ve Türkiye için bu rakam yüzde 38 civarında.
4 farklı senaryo
Raporda, "krizin olmadığı senaryo (ana senaryo), dış şok senaryosu, rekabet edilebilirliğin kaybedildiği senaryo ve yapısal reform senaryosu" başlıkları altında 4 farklı senaryoda Türkiye'de olası ekonomik gelişmeler değerlendiriliyor.
Bu senaryoların ortak paydası, dış borcun GSYH'ye oranının 2010 yılına kadar yükselmesi. Raporda bunun bir sürpriz olmayacağı, bu orandaki yükselişin özel sektörün dış borcundaki yükselişten kaynaklanacağı kaydediliyor.
2007'de Türkiye'nin GSYH'sinin yüzde 24'üne tekabül eden özel sektör dış borcunun reform olmayan senaryoya göre, GSYH'nin yüzde 37,5'ine, dış şok senaryosuna göre de yüzde 42,5'ine yükselebileceği tahmin ediliyor.
Krizin olmadığı senaryo
Krizin olmadığı senaryoya göre; dış borç stoğu 2007 yılında GSYH'nin yüzde 37,5'i kadar iken bu rakam 2010 yılına kadar GSYH'nin yüzde 41'ine ulaşacak.
Sağlam makro ekonomik idarenin devam ettiği, ancak yapısal reform gündeminde bir ivmenin olmadığını var sayan bu senaryoya göre, 2008-2010 döneminde net yabancı doğrudan yatırımlarının GSYH içindeki payı sabit kalacak.
Bu senaryoya göre, güçlü bir makro ekonomik yönetim altında risk primi azalacağı için şirketlerin temettü ödemeleri yükselecek, ancak dış borç üzerindeki nominal faiz oranları sabit biçimde azalacak.
2007 yılında yüzde 4,5 olan gerçek GSYH büyümesi, 2008 yılında düştükten sonra 2010'na kadar yüzde 6'ya çıkacak.
Dış şok senaryosu
Dış şok senaryosunda ise dünyada mali piyasalarda düşük risk iştahının olması değerlendiriliyor ve gelişmekte olan piyasa ekonomilerinde güvenin azaldığı, bunun da net yabancı sermaye akışında hızlı bir düşüşe yol açacağı ifade ediliyor.
Bu senaryoya göre GSYH'nin büyümesi yıllık yüzde 2'ye düşüyor. Net yabancı doğrudan yatırım akışı 0'a iniyor. Ticaret açığı GSYH'nin 2009 yüzde 5'i iken 2010 da yüzde 4,2'sine düşüyor ve ticaret açığı düzeliyor.
Dış şok senaryosunda, dış borç stoğu da hızla yükseliyor. Yüksek borç hizmet maliyetleri dış borcu 2010 yılına kadar GSYH'nin yüzde 53'üne yükseltiyor.
Rekabet edebilirliğin kaybedildiği senaryo
Rekabet edilebilirliğin kaybedildiği senaryoya göre, yapısal reformlardaki sendeleme bir negatif şok meydana getirebilir. Bu da ihracat piyasalarında rekabet edilebilirliğin kaybolması, ticarette ve cari işlemler dengesinde önemli bir kötüleşme, döviz kurlarında kötüleşme ve değer kayıplarına, yüksek faiz oranlarına yol açıyor.
Bu senaryoya göre dış ticaret açığı 2009 yılında GSYH'nin yüzde 9'una çıkıyor. Daha sonra bu oran 2010 da GSYH'nin yüzde 8,5'ine düşüyor. Bu iki yılda döviz kurunda yüzde 5'lik bir değer kaybı yaşanıyor.
Bu senaryoya göre dış borç stoğu 2010 yılında GSYH'nin yüzde 47'sine çıkıyor.
Olumlu senaryo: Yapısal reform senaryosu
Yapısal reform senaryosuna göre ise Türkiye'ye net doğrudan yabancı yatırım akışı yıllık yüzde 5'e çıkıyor. GSYH'nin büyümesi 2009'da yüzde 6,5'e çıkıyor. 2010'da ise yüzde 7 oluyor.
Bu senaryoya göre gerçek döviz kuru değerlenmesi yıllık yüzde 3'e çıkarken, dış borç stoğu 2010'a kadar GSYH'nin yüzde 35'ine düşüyor.
Tavsiyeler...
Raporda, Türkiye için çeşitli tavsiyelere de yer veriliyor. Buna göre, yapısal reformlarla rekabet edilebilirliğin artırılması gerekiyor.
Türkiye'nin yeni koşullarında rekabet edilebilirliği artırmak için verimlilik kazanımlarına ivme sağlanması, makul ücret büyümesi ve ürün inovasyonunun kolaylaştırılması öneriliyor.
Küresel teknolojiler, profesyonel beceriler ve yatırım kapasitelerinden faydalanma imkanlarının olduğu kayıt altındaki sektörlerin büyümesini kolaylaştırarak Türk ekonomisinin bu kapasitelerinin geliştirilmesi tavsiye ediliyor.
Kayıt altındaki sektörlerin büyümesini güçlendirmek için istihdam piyasasına yönelik reformların yapılması öneriliyor.
Zorunlu asgari ücretin büyümesinin sınırlandırılması, verimliliğin düşük olduğu bölgelerde asgari ücretin azaltılmasının amaçlanması ve verimliliğin yüksek olduğu sektör ve bölgelerde yüksek asgari ücret uygulamasının görüşe açılması gerektiği üzerinde duruluyor.
Mali şeffaflık düzeltilerek, dış yatırımların cesaretlendirilmesi gerektiği, enerji ve diğer alt yapı maliyetlerinin AB direktifleri uygulanarak minimize edilmesinin yararlı olacağı vurgulanıyor.
Türkiye Ergenekon davasında "Dink suikasti" iddiası Ergenekon davasının
bugünkü duruşmasında çapraz sorgusu yapılan Doç. Dr. Emin Gürses, Sevgi
Erenerol ile yaptığı telefon görüşmesinde Erenerol'a Agos... + Devamı
Ekonomi Türkiye'ye gaz akışı tamamen kesildi Rusya'nın Ukrayna'ya
verdiği gazı kesmesiyle başlayan kriz büyüyor. Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Türkiye'nin Ukrayna üzerinden aldığı Rus
gazının... + Devamı
Dünya Gazze'de BM okuluna saldırı İsrail, Gazze Şeridi'nin
içlerine doğru ilerliyor. Hamas direnişinin kalesi Gazze kenti
kuşatıldı, zırhlı birlikler ilk kez Han Yunus'a girdi. Son olarak,
İsrail tankları Gazze'deki... + Devamı
TürkiyeTürban karşıtından türbanlıya rozet!CHP, İstanbul'da Sultanbeyli'den sonra,
Tuzla'da da adayını açıkladı. CHP'nin Tuzla Belediye Başkan adayı,
ANAP'tan CHP'ye geçen Cemil Ekşi oldu. + Devamı
TürkiyeKılıçdaroğlu 'o ismi' açıkladı!CHP Grup Başkanvekili Kemal Kılıçdaroğlu partisinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için gönlündeki ismi açıkladı. + Devamı
TürkiyeKöşeyi dönmenin tüyoları2009'da krizden etkilenmesi beklenen Türkiye, yılın ilk yarısındaki sarsıntıyı 'seçim kaynağı' ile atlatacak. + Devamı
TürkiyeTürkiye hızla bölünecek
MHP Genel Sekreteri Cihan Paçacı, TRT'nin Kürtçe yayın yapan kanalı 6'yı ağır bir dille eleştirdi
+ Devamı
TürkiyeYağışlı hava yurdu sardı Türkiye Balkanlar ve Orta
Akdeniz üzerinden gelen soğuk ve yağışlı havanın etkisine girdi.
Marmara, Ege, Batı ve Orta Akdeniz, İç Anadolu, Batı Karadeniz ile
akşam... + Devamı
Türkiye Seçmen listeleri 5 Ocak'ta askıya çıkıyor 29 Mart 2009'da yapılacak
Mahalli İdareler Genel Seçimleri için kesinleşen seçmen listeleri, 5
Ocak 2009 Pazartesi günü askıya çıkacak ve 30 Ocak 2009... + Devamı
Türkiye Cuma namazı sonrası İsrail protestosuİsrail'in Gazze'ye
saldırıları, Türkiye genelinde yapılan eylemlerle protesto edildi.
Eylemciler, cuma namazı çıkışı sokaklara döküldü. + Devamı
TürkiyeSSK'lıyı öldürecek haber! Yılın ilk gününde bir kötü haber de SSK'lıya geldi. Eczacılar Birliği protokolü feshetti. Bundan sonra sigortalıya ilaç yok! + Devamı
Türkiyeİşte seçime girecek 19 partiYSK sitesinde yer alan duyuruya göre, seçime katılma koşullarını taşıyan 19 siyasi parti belirlendi. + Devamı
TürkiyeAK Parti buraları kaybedebilir!AK Parti Ankara'da rahatladı, Erzurum'da işi kolay ancak G.Antep'te durum biraz farklı. İşte AK Parti'nin seçim haritası; + Devamı
Türkiye Kar yağışı ve soğuk hava Doğu'da etkili Dondurucu soğuklar ve kar
yağışı yurdun doğusu ve Karadeniz bölgesinde etkisini sürdürüyor.
Meteorolojiden de yeni bir yağışlı hava uyarısı geldi.... + Devamı
Türkiye Gül özür kampanyasını eleştirdi Cumhurbaşkanı Abdullah
Gül, Ermenilerden 1915 olaylarına ilişkin başlatılan özür kampanyasının
Türkiye-Ermenistan ilişkilerini olumsuz etkilediğini söyledi. + Devamı
TürkiyeCHP'DE NELER OLUYOR? CHP Genel Sekreter Yardımcısı Algan Hacaloğlu’nun odasında “dinleme” cihazı bulunması, CHP’deki parti içi istihbarat savaşını ayyuka çıkardı.
+ Devamı
TürkiyeÇankaya Belediyesi'nde şok üstüne şokRüşvet iddiaları ile çalkalanan Çankaya Belediyesi'ne bir soruşturma daha. İşçilerin hesabına yatırılması gereken 1 milyon 300 bin YTL yok oldu. Savcılık soruşturma... + Devamı
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), uluslararası mali koşullardaki kötüleşme ve siyasi koşullardaki belirsizliklerin Türkiye'nin risk priminin yükselmesine neden olduğunu belirtti.
.jpg)
