İstanbul da 1509 yılında yaşanan 7.7 büyüklüğündeki depremin tekrar olması. O dönemde İstanbul ve Galata'daki nüfus 160 bin kişi, 35 bin hane olarak ifade edildiği düşünüldüğünde bu depremde binde otuzluk bir ölüm oranı olmuş. Günümüze vurursak, İstanbul'daki nüfusun yaklaşık 20 milyon kişi olduğunu düşünürsek bu oranın aynı şekilde hasara vereceğini tespit edersek, en az 625 bin insanın hayatını kaybedeceğini öngörmekteyiz".
“MEVCUT YAPI STOKUNUN YÜZDE 50'Sİ KAÇAK, YÜZDE 40'I deprem ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ"
“İstanbul nüfusunun büyük bir kısmının birinci derecede deprem bölgesinde yaşamakta. Mevcut yapı stokunun yüzde 50'si kaçak, yüzde 40'ı deprem ömrünü tamamlamış, yüzde 27'sinin deprem riskine bağlı olarak acilen yıkılması gerekmekte ve bu binaların sadece yüzde 35'inde DASK var. Nüfusunun büyük bir kısmının birinci derece, diğer kısmının da ikinci dereceden deprem bölgesinde olmasına karşı, yapı stoku, zeminin jeolojik koşulları, denize kıyı olması, deniz dolgu alanları, mühendislik hizmeti almadan üretilen binlerce yapının varlığı, kaçak yapılaşmanın kentin ayırt edici özelliği olması, ulaşım yapılarının, barajların, tarihi eserlerin depremde nasıl bir tepki vereceğinin belirsizliği, kentsel dönüşüm projelerindeki belirsizlikler, şu taşkınlarında bile ortaya çıkan altyapı sorunları, dere yataklarını bile yerleşime açan imar uygulamaları, afet sonrası çalışmaların taşıdığı soru işaretleri, deprem bilincinin maalesef İstanbul'da yeterince oturtulmamış olması İstanbul'un tahmin edilenden daha yıkıcı bir etki alanı altında olacağının göstergesi".
Raporda deprem sonrası toplanma alanları ile ilgili şu ifadelere yer verildi:
“İstanbul Büyükşehir Belediyesi Deprem ve Doğal Afet Komisyonu, 2016 Aralık ayında hazırladığı rapora göre 470 deprem toplanma alanı 77 'ye düşmüştür. İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubemiz hangi deprem toplanma alanının imara açıldığına, hangi alanlara AVM yapıldığına, hangi alanlarda konut projesi uygulandığına, hangi yolların otopark haline getirildiğine ilişkin bilgileri defalarca kamuoyuyla paylaşmıştır. İstanbul Valiliğinin TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası İstanbul Şubemize yukarıda ifade edilen sorularına gizlilik gerekçesi ile cevap vermemesi, Valililiğe bağlı konunun bürokratik temsilcilerinin sözlü olarak ifade ettiği 70'e yakın toplanma alanının bulunduğu, bu alanların birçoğunun ise arsa sahibi olan kişilerin bilgisi dahilinde olmadan toplanma alanı ilan edildiği ve bu alanlarda 2 milyon kişi için hazırlık yapıldığı planlandığı ifade edilmektedir. Bir diğer sorun da bu alanlara kişilerin nasıl transfer edileceğidir"
"BİR ŞEHRİN PLANSIZLIĞI..."
Acil ulaşım yolları konusunda da tespitlerin yer aldığı raporda şunlar kaydedildi:
“Olası bir afet durumunda, çöken binalara bağlı olarak yol kapanmaları, binalara gelecek olası zarar hesaplarına dayandırılarak önlem almak gerekir. Afet sonrası binaların yıkılması sonucunda, araçların içinden geçebileceği en dar bir geçişin genişliği 3 metre olarak varsayılmaktadır. Yol kenarında bir binanın yıkılması halinde bile araç trafiğinin geçebilmesi için minimum 3 metrelik yol genişliğini sağlamak amacıyla en azından 11 ila 12 metrelik yol genişliğinin temin edilmesi gerektiğidir. Deprem toplanma alanları ile acil ulaşım yollarının akıbeti, deprem sonrası tam bir felaketle karşı karşıya kalacağımızı göstermektedir. İlgili bürokratik temsilcilerin sözlü ifadelerine göre günümüzde sayıları 70'lerle ifade edilen toplanma alanlarına olmayan acil durum yollarıyla nasıl ulaşılacağıdır. Bir şehrin plansızlığı bu kadar net bir şekilde nasıl kurgulanabilir ki…"
"TSUNAMİ TEHLİKESİNE KARŞI UYARMA"
Tsunamiye dikkat çekilerek, toplanma alanlarının denizden uzak olması gerektiğinin vurgusu yapılarak raporda, “Tarihsel kayıtlar ve güncel araştırmalar, Marmara denizinde depremlerle birlikte yıkıcı tsunami dalgalarının da oluşabileceğini göstermektedir. 1509 yılında yaşanan ve küçük kıyamet olarak adlandırılan Büyük İstanbul Depremi sonrası Marmara Denizi'nde meydana gelen tsunami ile yükseklikleri 6 metreyi aşan dev dalgalar İstanbul ve Galata surlarını aşarak şehirde can kayıplarına yol açmıştır. Bu bulgularla bir deprem sonrası kıyı şeritlerinde toplanma eğilimi gösterecek olan yurttaşların tsunami tehlikesine karşı uyarılması ve en azından 1-3 saat gibi belirli bir süre sahil şeridinden uzak kalmaları sağlanmalıdır. Maltepe ve Yenikapı'da olduğu gibi kuvvetli yer hareketi ve tsunami etkisine karşı davranışının yüksek belirsizlikler içeren dolgu alanlarının bu toplanma alanlarına alternatif olarak sunulmuş olması ve daha da önemlisi afet sonrası acil durum eylem planlarından önemli rol oynadıkları düşünülmesi, Marmara'da bir deprem sonrası yaşanması olası bir tsunaminin olası etkileri bakımından önemlidir. Gerek kuvvetli yer hareketi gerekse tsunami yükü altından istikrarsızlaşması muhtemelen olan bu iki dolgu bölgenin, yaşanabilecek doğal afetin boyutunu doğal olmayan nedenlerle çok daha fazla büyütebileceği anlaşılmaktadır" ifadelerine yer verildi.
"EĞİTİM, BELGELENDİRME, DENETİM...
Raporda elektrik, doğalgaz ve ısınma araçlarının oluşturacağı tehlikeden bahsedilerek şunlara dikkat çekildi:
“Yalnızca bir İstanbul depreminde elektrik, likitgaz, doğalgaz ile ısınma, pişirme araçlarından kaynaklanacak çok sayıda yangın ve patlamanın oluşacağı uzmanlar tarafından belirtilmekte ve birçok yangın ve patlamanın olacağı öngörülmektedir.
İstanbul Kuzey Anadolu Fay Sistemi içerisinde yer alıp depremselliği oldukça yüksek bir bölgedir.
Bu gerçeği göz önünde tutarak, yasal, idari ve uygulamaya dönük kararları ve tedbirleri almak devlet ve toplumun önümüzdeki süreçteki en büyük sorumluluğudur.
Bu nedenle; halkımızın, öğrencilerimiz ve tüm kesimlerin afet ve acil durumlar konusunda bilinçlendirilmesi, karşılarına çıkabilecek olağanüstü durumlarda kendilerini koruyabilmelerinin yanı sıra ailesine ve çevresine yardım edebilmesinin sağlanabilmesi için eğitim seferberliğine ara vermeden devam edilecektir.
Okul çağında bulunan büyük nüfusun dikkatinin afet ve acil durum konularına çekilmesi ve toplumun sahip olduğu afet bilincinin istenilen seviyeye ulaşması ve güvenli yaşam kültürünün oluşturulması büyük önem arz etmektedir.
Depremler de yangın ayrı bir sorun o yüzden belediyeler yangın yönetmeliğini daha sıkı kontrol etmelidir. Bina kaplamalarının ve boyaların yangına mukavemeti kontrol edilmeli ve yasa ve yönetmeliklere uygunluğu denetlenmelidir. Yönetmelikler bu malzemeler için gerekli nitelikleri açıkça belirtmiş ancak çok defa ve çoğu müteahhit tarafından göz ardı edilmektedir.
