17 Aralık yolsuzluk ve rüşvet operasyonunun ardından muhalif şirketlere yönelik başlatılan baskılar ilginç bir boyut kazandı. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik’te sessizce yapılan değişiklik ile devlete; şirketlere yatırımlar karşılığında verilen bedelsiz arsalara el koyma yetkisi tanındı. Yapılan değişiklik ile şirketlere, vakıflara bedelsiz olarak verilen arsalara, “görülen lüzum” üzerine el konulabilecek. El koyma işlemlerinde, şirketlerin sözkonusu arsa üzerinde bir yatırım yapıp yapmadığına da bakılmayacak. Yani, şirketin, arsa üzerinde milyonlarca liralık yatırımı bulunsa bile devlet sözkonusu araziye el koyabilecek.
Patronların uykusunu kaçıran düzenlemenin hikâyesi şöyle:
İLK BAŞTA RUTİN DÜZENLEME SANILDI
Hükümet, Hazine Taşınmazları’nın İdaresi Hakkında Yönetmelik’te eylül ayının ilk haftasında bir değişikliğe gitti. Resmî Gazete’nin 11 Eylül 2014 tarih ve 2911 sayısında yayımlanan değişiklik ile, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 75. maddesinin 3. fıkrasına yeni bir metin eklendi. Sözkonusu metinde şu ifadelere yer verildi:
“İdarece; taşınmaza ihtiyaç duyulan veya taşınmazın ekonomik açıdan farklı şekilde değerlendirilmesi uygun görülen hâllerde, ön izin süresi uzatılmaz, devam eden ön izinler ise varsa kalan süreye ilişkin bedelin geri ödenmesi kaydıyla iptal edilir. Bu durumda önizin sahibi tarafından İdareden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunulamaz.”
Sözkonusu değişiklik ilk etapta, teknik bir düzenleme olarak algılandı. Ancak, bu yönetmelik değişikliğinin ardından, muhalif şirketlere tahsis edilen Hazine arazileri ile ilgili gizli bir çalışma başlatılması, düzenlemenin operasyon amacıyla yapıldığını gün yüzüne çıkardı. Ekonomi kulislerinde, Hazine taşınmazlarıyla ilgili düzenlemenin, “biat etmeyen şirketler” için yapıldığı konuşulmaya başlandı. Ve bu durum, kısa süre içinde iş dünyasına da yayıldı. Birçok şirket şu anda adeta diken üzerinde bulunuyor. Yapılan değişiklik ile, devletin, üzerinde milyonlarca yatırım inşa edilen arsalara dolaylı olarak el koymasından endişe ediliyor.
DÜZENLEME NE ANLAMA GELİYOR
Hazine Taşınmazlarının İdaresine İlişkin Yönetmelik, şirketler ve vakıflara tahsis edilen devlet arazileri ile idarelerin ilişkilerini düzenliyor. Mevcut sistemde, bir şirket ilgili kamu idaresine giderek yapacağı yatırım için bedelsiz arsa talebinde bulunuyor. İdare de, yatırım yapılacak arsa ve araziler için işletmeciye kullanım hakkı izni veriyor. Yatırımlar için ise ilgili firmaya önizin veriliyor. Bu süre genellikle bir yıl olarak belirleniyor. Ancak şartlara uyulması hâlinde bu süre her yıl uzatılıyor. Önizin süresi içinde de ilgili şirket, Hazine arazisi üzerinde yatırım faaliyetlerini hayata geçiriyor.
Yapılan değişiklik ile, milyonlarca dolarlık harcama yapmış olan bir işletme sahibi, devlet tarafından tahsis edilmiş arsayı kaybetme riski ile karşı karşıya kaldı. Yatırımcı tüm planlarını bu yönde yaparken bu süreçlerin herhangi bir yerinde, devlet yönetmelik değişikliği ile getirilen ek maddeye dayanarak, “idarece taşınmaza ihtiyaç duyulması veya taşınmazın ekonomik açıdan farklı şekilde değerlendirilmesi” gibi soyut gerekçelerle yatırımcı lehine sözleşme ile verilen önizin hakkını iptal ederek bu sürece son verebilecek. Ekonomi kulislerinde, AKP Hükümeti’nin yapılan değişiklik ile, Gezi Parkı gibi eylemlere destek veren şirketler ile Fethullah Gülen Cemaati’ne yakınlığı ile bilinen şirketlere tahsis edilen arsaları geri alabileceği konuşuluyor.
Kaynak: Taraf / Hüseyin Özay – Ekokulis
