Sayıştay'ın 2017 İSKİ denetim raporunda; kurumun gelirleri açısından en önemli unsur olan su ve atık su tarifelerinin mevzuata aykırı olarak belirlendiği, gerçek maliyet değerlerinin hesaplanmadığı ve 2016 yılında da aynı uyarının yapılmasına karşın hatayı düzeltmek için hiçbir işlem yapılmadığı ortaya çıktı. Raporda, hesaplamalarda sadece bir önceki yıl tarifesi ile enflasyon oranlarının dikkate alındığı ifade edilerek tarifenin enflasyon oranında güncellenmesinin toplumun gerçek su ve atık su maliyetlerini bilememesine neden olduğu bunun da kamu maliyesinin temel ilkelerinden olan mali saydamlığı ortadan kaldırdığı vurgulandı.
BAKIM BEDELİ İKİ KEZ ALINIYOR
Aynı unsurlar için değişik adlar altında bedel tahsil edilmemesi gerektiğine dikkat çeken yapan Sayıştay denetçileri, daha önceki senelerde olduğu gibi bakım bedeli adı altında abonelerden zaten tahsil edilen tutarın mükerrer olarak tahsil edildiğini belirledi. Raporda, “Tarife tespitinde esas alınması gereken maliyetlerin ‘Bakım bedeli' adı altında ayrı bir ücret olarak alınmasının hatalı olduğu 2016 yılı Sayıştay Raporu’nda gerekse de Sayıştay Daireler Kurulu tarafından İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği Taslağına verilen 10 Ocak 2018 tarihli Sayıştay görüşünde açıkça belirtilmiş olmasına rağmen kurum tarafından dikkate alınmamış, hatalı uygulamaya aynen devam edilmiştir” denildi.
Raporda, kaçak su kullanımlarının tarife içerisine girmesinin engellenmesi ve kaçak kullanılan su bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsil edilmesinin önüne geçilmesi istendi.
ATIK SU TARİFEYİ YÜKSELTTİ
Su tarifesinin, atık su maliyetleri de dahil edilerek saptanmasına karşın ayrıca atık su tarifesi belirlendiği belirtilerek “Su tarifesinin içine atık su maliyetleri de dahil edilerek tarifenin olması gerekenden yüksek belirlenmesine sebebiyet verilmiştir” denildi.
SU TARİFESİ İLE BUNLARIN NE İLGİSİ VAR?
İSKİ'nin yatırımlarını ve kamulaştırma bedellerinin tarife hesabına dahil edilmesi de mevzuata uygun bulunmadı. Tarife hesabına, “ortak olunan şirketlere sermaye aktarımı”, “borç verilmesi”, “sermaye yatırımları için borç ödemesinde bulunulması”, “yedek ödenek” gibi tarifenin belirlenmesi ile hiçbir ilgisi bulunmayan unsurların dâhil edildiği vurgulandı.
MELEN'İN YÜKÜ DE İSTANBULLUNUN SIRTINDA
İSKİ savunmasında çok yüksek tutarlı yatırımlar yapıldığını ve bu yatırımların su maliyetine dâhil edilmeden karşılanmasının mümkün olmadığını belirtti. Melen ve Yeşilçay için DSİ'ye toplam 3 milyar 276 milyon 968 bin 476 TL'nin ödenmeye başlanılacağını ifade eden İSKİ, kanunda belirtilen görev ve yetkilerin mali kaynak olmadan yapılmasının mümkün olmadığını savundu. İSKİ, kaçak su bedellerinin kurallara uyan abonelere yansıtılmadığını, “bakım bedeli” su birim fiyat maliyetine dâhil edilmediğinden mükerrer bir tahakkuk yapılmadığını da öne sürdü. Ancak Sayıştay bu savunmayı yeterli bulmadı.
BELGE-BİLGİ SUNULMADI
Sayıştay, kaçak su kullanımının tarifeye dâhil edilmediği belirtilse de bu işlemin nasıl yapıldığına ilişkin herhangi bir belge ve bilgi sunulmadığını kaydetti. “Maliyete Esas Toplam Giderinin” bir sonraki sene satışı yapılması tahmin edilen toplam su miktarına bölünmesinin, toplam sistem maliyetlerinin tamamının kurallara uyan abonelere yansıtılması anlamına geldiğini aktaran Sayıştay, “Ki bu da kayıp su miktarının yanında kaçak su kullanımına ilişkin maliyetlerin de diğer abonelere yansıtılması sonucunu doğuracaktır” dedi. “Bakım bedeli” uyarınca tahsil edilen tutarların tarifeye dahil edilmediği bildirilmişse de böyle kesin bir iddiaya nasıl ulaşıldığının anlaşılamadığına da dikkat çekildi.
